یوآن، خیلی دور، خیلی نزدیک

چشم انداز فعلی اقتصاد جهانی عمدتا توسط سه قدرت – ایالات متحده، اتحادیه اروپا و چین شکل می گیرد، اما نظام پولی بین المللی تحت سلطه دلار آمریکا است. در حالی که وضعیت دلار آمریکا برتر از قدرت اقتصادی ایالات متحده است، وضعیت یوان کمتر از قدرت اقتصادی واقعی چین است.

در سال 2022، تولید ناخالص داخلی (GDP) چین بیش از 18 درصد از اقتصاد جهانی را تشکیل می داد، اما یوان تنها کمتر از 3 درصد از ذخایر ارزی جهانی را تشکیل می داد. بین المللی شدن یوان پتانسیل بالایی دارد.

با شکل گیری جنگ بین روسیه و اوکراین این احتمال قوت گرفت که یوآن نقش موثرتری در روند اقتصاد جهانی بازی کند،‌ در فضای رقابت قدرتهای بزرگ، چین به سه شرط ضروری برای حفظ محیط و توسعه خارجی مسالمت آمیز دارد:

1. رشد اقتصادی باید نسبتا قوی باشد.
2. ارتش نباید عقب بماند.
3. یوآن باید به عنوان یک ارز بین المللی تبدیل شود.

یوآن پیشرفت چشمگیری در بین المللی شدن داشته است. این ارز تبدیل به پنجمین ارز بزرگ پرداختی در جهان، و سومین ارز بزرگ در تسویه تجارت و پنجمین ارز ذخیره شده در صندوق های ذخیره ارزشی کشورهای جهان است.

داده‌های اخیر نشان می‌دهد که یوان 7 درصد از کل مبادلات ارزی در سراسر جهان را تشکیل می‌دهد که بیشترین رشد سهم بازار ارز در سه سال گذشته است.

وضعیت ارز بین المللی دلار آمریکا رقابت اساسی اقتصاد ایالات متحده است که هنوز از اقتصاد چین جلوتر است. هرچه اقتصاد چین نسبت به ایالات متحده سریعتر توسعه یابد، شکاف بین دلار آمریکا و قدرت اقتصادی ایالات متحده بیشتر می شود و احتمال اینکه ایالات متحده به جنگ بپردازد و آشفتگی برای محافظت از دلار و اقتصاد ایالات متحده ایجاد کند، بیشتر می شود.

سهم یوآن هم اکنون در سبد حقوق برداشت ویژه صندوق بین المللی پول از 10.92 درصد در سال 2016 به 12.28 درصد در ماه می 2022 افزایش یافت.

در سال‌های اخیر، بسیاری از کشورها به طور فزاینده‌ای در تسویه حساب‌های تجاری دوجانبه به یوآن متمایل شده‌اند یا آن را به عنوان ذخیره ارزی سپرده‌گذاری می‌کنند. عراق شروع به حل و فصل تجارت با چین به یوآن کرد. واردات عراق از چین قبلا فقط با دلار آمریکا تامین می شد.

افزایش ضریب نفوذ یوآن در اقتصاد آمریکای جنوبی

بانک مرکزی چین، قراردادهای سوآپ ارزی با بانک های مرکزی در 40 کشور و منطقه امضا کرده است که ارزش کل آن بیش از 4 تریلیون یوان (573.6 میلیارد دلار) است. اخیراً، PBC یادداشت همکاری با بانک مرکزی برزیل برای ایجاد ترتیبات تسویه یوان در برزیل امضا کرد و استفاده از یوان را در آمریکای جنوبی گسترش داد.

از سوی دیگر آرژانتین بحران کمبود دلار خود را با یوآن تعدیل کرد‌، و بانک مرکزی آرژانتین طی بیانیه ای اعلام داشت، بانک های تجاری می توانند حساب های سپرده ارزی را با یوآن چین باز کنند و یوآن چین به عنوان ارزی معتبر در پس انداز و حساب های جاری است.

در آرژانتین، معاملات یوان در بازار ارز این کشور فقط در 10 روز اول ژوئن به حدود 285 میلیون دلار رسید. این میزان دو برابر حجم معاملات انجام‌شده در کل ماه مه است در حالی که بیش از 500 شرکت به دنبال پرداخت برای واردات به ارز چین هستند.

رسانه های روسی پس از افزایش تحریم های بین المللی علیه این کشور اعلام کردند به عنوان بخشی از اقدام روسیه برای دلارزدایی، وزارت دارایی روسیه از ماه مارچ سال جاری سهم یورو در صندوق ثروت ملی خود را تعدیل می کند و تنها طلا، یوان و روبل باقی می ماند.

فرصت های جدید پیش روی يوآن

افزایش شدید نرخ بهره فدرال رزرو ایالات متحده منجر به کمبود دلار در بازار شده است که نقص های سیستم پولی بین المللی فعلی را آشکار می کند. سیاست پولی فدرال رزرو نمی تواند در عین حال که با مشکلات اقتصادی داخلی نیز سروکار دارد، محیط اقتصادی بین المللی را در نظر بگیرد.

افزایش بزرگ نرخ بهره ایالات متحده پول را به ایالات متحده کشاند و دلار را تقویت کرد، زیرا هم بازارهای نوظهور و هم اقتصادهای توسعه یافته، از جمله منطقه یورو و ژاپن، با خروج سرمایه و کاهش ارزش پول محلی مواجه شدند.

بانک مرکزی اتحادیه اروپا سیاست پولی خود را تا حدی به دلیل توجه به کاهش ارزش یورو تنظیم کرد، در حالی که بانک مرکزی ژاپن بارها در بازار ین مداخله کرد که ممکن است توسعه چند قطبی سیستم ارزی بین‌المللی را تقویت کند.

در بیانیه بیستمین کنگره ملی حزب کمونیست اعلام شده است که چین برای بین المللی کردن یوآن به صورت برنامه محور و پایدار پیش خواهد رفت. علاوه بر این، گزارش کار امسال دولت تاکید کرد که چین نرخ مبادله یوآن را به طور کلی در یک سطح تطبیقی و متعادل ثابت نگه می‌دارد.

در میان بهبود ضعیف اقتصاد جهانی در سال 2023، انتظار می‌رود رشد چین افزایش یابد که جذابیت دارایی‌های یوآن را افزایش می‌دهد، جریان سرمایه به چین را افزایش می‌دهد و بین‌المللی شدن یوان را بیشتر ترویج می‌کند.

برخی از کشورها نیز به دلایل غیراقتصادی ذخایر ارزی خود را متنوع می کنند که این نیز فرصت هایی را برای بین المللی شدن یوان فراهم می کند. با این حال، به گفته کارشناسان، در میان تغییرات جهانی که در یک قرن گذشته دیده نشده است، زیرا زنجیره های تامین صنعتی و جهانی در حال بازسازی هستند، چالش ها همچنان ادامه دارد.

هوو ینگلی، یکی از اعضای کنفرانس مشورتی سیاسی خلق چین و دبیر حزب سیستم تجارت ارز خارجی چین، پیشنهاد کرد که شرکت ها تشویق شوند تا از یوان برای حل و فصل تجارت فرامرزی و معاملات سرمایه گذاری استفاده کنند.

آنها همچنین باید از تأمین مالی ارزان یوان استفاده کنند و استفاده از ارزهای محلی را با شرکای تجاری مهمی مانند انجمن کشورهای جنوب شرقی آسیا گسترش دهند.

پان گونگ‌شنگ، معاون فرماندار PBC، در یک کنفرانس مطبوعاتی در 3 مارس گفت که مقامات بازگشایی نهادی بازار مالی چین را تسریع خواهند کرد و سطح باز شدن بازارهای ارزی و مالی این کشور را برای رسیدن به آن افزایش خواهند داد. دوستانه تر و راحت تر برای سرمایه گذاری و تامین مالی.